Functionele Neurologische Stoornissen (FND) worden nog te vaak gezien als mysterieuze, moeilijk te vatten klachten. Mensen ervaren verlammingen, spasmes, tremoren, black-outs of sensorische uitval — terwijl medisch onderzoek niets ‘zichtbaars’ vindt dat de symptomen veroorzaakt.
Voor de cliënt voelt dit frustrerend en verwarrend, en voor veel zorgverleners blijft het een domein dat net buiten hun klassieke expertise valt.

In zijn lezing maakt John Scalon glashelder dat FND geen vaag psychologisch verhaal is, maar een neurologische reactie op emotionele overbelasting, trauma en onderbewuste beschermingsmechanismen. Het brein doet iets en dat doet het met een reden.

Hypnotherapie blijkt precies die brug te zijn tussen het emotionele brein en het neurologische systeem dat vastloopt.

1. Wat is FND en waarom reageert het brein zo?

FND ontstaat wanneer de samenwerking tussen het bewuste brein, het emotionele brein en het lichaam tijdelijk wordt ontregeld. Er is geen structurele schade, maar de functionele verbindingen veranderen.
Het is alsof het brein zegt:

“Ik moet je beschermen. En dit is de manier waarop ik dat nu kan.”

John Scalon beschrijft hoe onopgeloste trauma’s of langdurige stress het zenuwstelsel in een patroon brengen dat:

• hyperalert is
• snel overprikkeld raakt
• emoties onderdrukt
• en via fysieke symptomen ventilatie zoekt

Dit zijn onbewuste reacties, niet bewuste keuzes.
FND is geen aanstellerij, geen aandacht zoeken, geen hysterie — het is neurologische noodcommunicatie.

2. Trauma en FND: geen lineair verband, maar een systeem dat spaart

Niet iedereen met trauma ontwikkelt FND.
Niet iedereen met FND heeft een herkenbare traumageschiedenis.

Scalon legt uit waarom:

• Het brein werkt contextueel.
• Het brein spaart energie waar het kan.
• Het brein kiest soms fysieke expressie omdat emotionele expressie te overweldigend zou zijn.

In andere woorden:

“FND is vaak de taal van een zenuwstelsel dat lange tijd niet gehoord is.”

Veel cliënten weten rationeel niet meer waar hun systeem mee worstelt.
Maar het lichaam weet het wel.
En het onderbewuste weet het zeker.

3. Waarom praten niet genoeg is

Gespreksmodellen botsen vaak op een grens:

• trauma zit niet in woorden
• maar in sensaties, reflexen, beelden en emotionele circuits
• diep opgeslagen in het limbisch systeem

Wanneer iemand FND-symptomen krijgt, schakelt het lichaam over op een beschermingsmodus die sneller werkt dan taal.
Je kunt dat niet met redeneren “wegdenken”.

John Scalon benadrukt:

“Als je op het niveau van woorden blijft werken, maar het probleem zit in het onderbewuste, creëer je mismatch.”

Daarom blijven veel mensen hangen.

4. Hypnose als toegangspoort: veilig, diep en regulerend

Hypnose werkt niet magisch — het werkt neurologisch.

Het werkt omdat het:

1. Het zenuwstelsel kalmeert

Trance activeert de parasympathicus.
Dit is noodzakelijk — een gestrest brein verandert niet.

2. De prefrontale cortex ontspant

Daarmee vermindert de interne criticus die verandering blokkeert.

3. Het onderbewuste actief en ontvankelijk wordt

Dit is de plaats waar:

• trauma ligt opgeslagen
• automatische reflexen ontstaan
• FND-patronen worden geprogrammeerd

4. Het lichaam signalen durft te verzachten

Wanneer hypnose veiligheid creëert, durft het fysiologische systeem te ‘ontladen’ wat jarenlang opgesloten zat.

5. Hoe hypnotherapie werkt bij trauma én FND

John Scalon legt uit dat effectieve hypnotherapie bij FND drie pijlers heeft:

Pijler 1: Veilig toegang creëren tot het emotionele brein

Geen regressie, geen forceren, geen drama.
Veiligheid is de sleutel.

Een zenuwstelsel dat zich veilig voelt:

• ontspant de spiersystemen
• opent neuroplasticiteit
• laat emoties bewegen zonder overspoeling
• durft nieuwe patronen proberen

Scal benadrukt het belang van trauma-informed hypnose:
geen pushen — begeleiden.

Pijler 2: Toegang tot de onderliggende emotionele lading

Veel FND-klachten zijn gelinkt aan emoties die niet verwerkt konden worden:

• angst
• schaamte
• verdriet
• machteloosheid
• onderdrukte boosheid

In hypnose kunnen cliënten veilig contact maken met deze emoties, zonder overweldigd te raken.

Door:

• metaforen
• somatische tracking
• parts work
• symbolische verwerking

zakt de emotionele lading.
En wanneer de emotie beweegt, beweegt het lichaam mee.

Pijler 3: Herprogrammering van neurologische patronen

Het brein leert door ervaring, niet door inzicht.

Hypnose creëert een gecontroleerde omgeving waarin de cliënt fysiologisch ervaart:

• ontspanning
• veiligheid
• autonomie
• bewegingsvrijheid
• keuze
• stabiliteit

Die ervaring – niet de woorden – vormt nieuwe neurologische verbindingen.

Scal legt uit dat dit precies is waarom:

• tremoren verminderen
• spanning afneemt
• functionele klachten soms snel verzachten
• cliënten energie en controle terugkrijgen

Het brein ervaart dat een nieuwe respons mogelijk is, en slaat die op als alternatief.

6. Waarom hypnose zo effectief is bij somatische symptomen

John Scalon geeft vier wetenschappelijke redenen:

1. Hypnose beïnvloedt het brein op het niveau waar FND ontstaat.
   Limbisch systeem – motor cortex – autonome regulatie.
2. Het verandert de verwachting van het lichaam.
   Patiënten verwachten minder dreiging, waardoor symptomen dalen.
3. Het maakt emotionele verwerking mogelijk die voordien werd geblokkeerd.
4. Het creëert snelle neuroplasticiteit.
   Het brein wordt flexibel genoeg om nieuwe patronen te installeren.

7. De cliënt wordt opnieuw eigenaar van zijn lichaam

FND berooft mensen vaak van autonomie.
Ze voelen zich machteloos tegenover hun eigen lichaam.

Hypnose doet precies het omgekeerde:

• het herstelt vertrouwen
• het versterkt agency
• het activeert de mind-body verbinding
• het toont dat verandering mogelijk is
• het geeft mensen hun lichaam terug

Dat is geen klein effect.
Dat is een levensveranderend effect.

tot Slot: waar trauma en neurologie elkaar kruisen, heeft hypnose een unieke plek

John Scalon brengt trauma, FND en hypnose samen in één begrijpelijk model:
het brein beschermt ons, soms op een inefficiënte manier, maar altijd met de beste intentie.
Wanneer we het brein helpen om die bescherming te herzien, kunnen symptomen veranderen, vaak sneller dan cliënten ooit voor mogelijk hielden.
Dit is de diepe intelligentie van het zenuwstelsel dat eindelijk gehoord wordt.

John Scanlon is een internationaal gerespecteerde expert op het kruispunt van trauma, neurologie en hypnotherapie. Hij staat bekend om zijn heldere uitleg over hoe het brein functioneert onder stress, hoe Functional Neurological Disorder (FND) ontstaat en waarom het onderbewuste een cruciale rol speelt bij herstel.
Scanlon combineert een trauma-informed aanpak met moderne hypnosetechnieken en biedt therapeuten en coaches een wetenschappelijk onderbouwd kader om veilig en effectief te werken met emotionele ontlading, somatische symptomen en diepe onderbewuste patronen. Zijn werk inspireert professionals wereldwijd die de mind-body verbinding beter willen begrijpen en inzetten voor duurzame verandering.